تاریخچه اسپرینکلر

در سال 1723 آمبروس گادفری محفظه باروت را به بشکه آب وصل کرد تا هنگام حریق سوختن فیتیله و انفجار باروت موجب تخلیه آب بشکه شود .

در ابتدای قرن نوزدهم جان کری از سیستم لوله مشبک استفاده نمود که استاپرهایی مانع تخلیه آب آن می شد ، تا آن زمان در آن زمان حریق طناب هایی که وزنه هایی به آن متصل بود و استاپرها را نگه می داشت بسوزد و تخلیه آب انجام شود .

در سال 1874هنری پارملی اولین اسپرینکلرهای معروف به نمکدانی را اختراع کرد ، که درپوش برنجی لحیم شده به آن در دمای  71°c ذوب و تخلیه آب انجام می شد .

در اوایل دهه 1900فردریک گرینل به منظور افزایش سرعت واکنش اسپرینکلرها ، اسپرینکلر های حباب شیشه ای را ابداع نمود .

در سال 1896 میلادی پس از گسترش سیستمهای اسپرینکلر در ایالات متحده آمریکا و برخی ناهماهنگی ها ، جهت هماهنگ نمودن و یکپارچه سازی اجرا و نصب اسپرینکلرها ، کارخانجات تولید کننده اسپرینکلر ، شرکت های بیمه و سازمان های آتش نشانی ، ائتلاف ملی حفاظت در برابر آتش National Fire Protection Association  یا NFPA  را تشکیل دادند .

اولین مجموعه تهیه شده با کد 13 به سیستمهای اسپرینکلر اختصاص یافت و به تدریج در سایر زمینه های مختلف ایمنی کدهای دیگری منتشر گردید . با توجه به اهمیت اسپرینکلر ها در واحد های مسکونی علاوه بر کد 13 دو کد دیگر نیز در خصوص سیستم های  اسپرینکلر مختص محیط های مسکونی منتشر شد .

اهمیت اسپرینکلر برای محیط های مسکونی :

سالانه 500 هزار مورد حریق در دنیا اتفاق می افتد که بالغ بر 80 در صد آنها در محیط های مسکونی گزارش می شوند . حدود 40 درصد آتش سوزی های محیط های مسکونی از اتاق نشیمن ، 26 درصد اتاق خواب و 15 درصد از آشپزخانه آغاز می شود .  در محیط های مسکونی سرعت گسترش حریق و افزایش حرارت به دلیل وجود مبلمان ، فرش و سایر وسایل منزل بسیار بالاست.  از این رو کاربرد سیستم های اطفاء حریق خودکار همچون اسپرینکلر کمک بزرگی به مهار و جلوگیری از آتش سوزی خواهد شد.

اسپرینکلر ، بارنده(Sprinkler)

اسپرینکلر وسیله اطفاء یا کنترل حریق است و هنگامی که حباب شیشه ای حساس به حرارت آن تا دمای مشخصی گرم شود ، به صورت خودکار عمل کرده و آب را در منطقه تحت پوشش خود تخلیه می کند . و در انواع مختلفی تعبیه شده است که به شرح هر یک از آن ها  می پردازیم .

  • اسپرینکلر پایین زن (Pendent Sprinkler)

نوعی اسپرینکلر که جریان آب را به سمت پایین تخلیه می کند .

  • اسپرینکلر بالازن (Upright Sprinkler)

نوعی اسپرینکلر که جریان آب را به سمت بالا تخلیه کرده و آب پس از برخورد به دفلکتور تغییر جهت داده و به سمت پایین زمین برمی گردد .

  • اسپرینکلر دیواری (Sidewall Sprinkler)

نوعی اسپرینکلر که با دفلکتور خاص که توانایی تخلیه بخش عمده آب خود را به صورت نیم دایره و در جهت مخالف دیوار مجاور خود دارد .

  • اسپرینکلر مخفی (Concealed Sprinkler)

این اسپرینکلر نوعی اسپرینکلر پایین زن است که به دلیل حساسیت در بحث زیبایی در بعضی فضاها درون قاب مخصوص کار شده است  و در زمان حریق این قاب وظیفه انتقال حرارت به حباب شیشه ای و عمل کردن اسپرینکلر را دارد .

  • اسپرینکلر پاسخ سریع (Quick Response Sprinkler)

نوعی اسپرینکلر که دارای حباب شیشه ای با سرعت عکس العمل بیشتری نسبت به اسپرینکلر های پاسخ استاندارد می باشد که نرخ این پاسخ زمانی 50 متر بر ثانیه و یا کمتر بوده و برای مقاصد مورد نظر مورد استفاده قرار می گیرد . استفاده از این نوع اسپرینکلر می تواند در بسیاری از موارد منجر به کاهش قابل توجه ناحیه طراحی و به دنبال آن آبدهی پمپ و حجم مخزن ذخیره خواهد شد .

فایل PDF اسپرینکلر را از اینجا دانلود کنید.

دستورالعمل های الزامی نصب اسپرینکلر

  1. اسپرینکلرهای عمودی باید موازی با خط لوله انشعابی نصب شوند مگر اینکه بطور ویژه برای دیگر جهت گیری ها لیست شده باشند .
  2. درپوش ها و کلاف های محافظت کننده باید قبل از زمانی که سیستم اسپرینکلر برای سرویس آماده شود حذف شوند.
  3. اسپرینکلر های دما معمولی و متوسط در ساختمان ها به کار برده می شوند و اسپرینکلر های دما بالا برای استفاده در فضاهای با خطرات زیاد ، مکان های انبار و …. مجاز به استفاده می باشند بنابراین توجه لازم را در کاربرد اسپرینکلر با دمای مناسب که در جدول ذیل مشاهده می شود را در فضای متناسب با آن نصب نمایید .
  4. در هنگام نصب اسپرینکلر ، هر سیستم اسپرینکلر باید به یک شیر کنترل با دسترسی مناسب ،مجهز شود . محل نصب شیر باید به گونه ای انتخاب شود که تمامی منابع خودکار تامین آب را کنترل نماید .
  5. فاصله اسپرینکلر تا دیوار باید بر اساس یک خط عمود بر دیوار از اسپرینکلر سنجیده شود .
  6. حداکثر فاصله دو اسپرینکلر از هم 6 متر و حداقل 1.8 متر می باشد .
  7. حداقل فاصله اسپرینکلر از دیوار 10 سانتی متر و حداکثر 3 متر می باشد .
  8. حداقل فشار مجاز سیستم اسپرینکلر 5بار و حداکثر فشار کاری برای ملزومات بالای سطح زمین 12.1 بار و زیر زمین  10.4 بار می باشد .
  9. از آچار های مخصوص برای نصب اسپرینکلر به جهت تامین اهرم مناسب در هنگام سفت کردن اسپرینکلر و کاهش لغزش در هنگام نصب استفاده شود . هر آچار دیگری ممکن است به اسپرینکلر آسیب برساند .
  10. تنها اسپرینکلر های نو و جدید مجاز به نصب در سیستم می باشد و زمانیکه اسپرینکلر به هر دلیلی برداشته شود ، مجاز به نصب مجدد نمی باشد .
  11. -اسپرینکلر هایی که در معرض صدمات مکانیکی می باشند ، باید با استفاده از محافظ های استاندارد محافظت شوند .
  12. اسپرینکلر ها تنها توسط سازنده رنگ می شود و رنگ آمیزی آنها به هر دلیلی ممنوع می باشد .
  13. حداقل 6 اسپرینکلر یدک در محل نگه داری شود تا به سرعت جایگزین اسپرینکلر های عملکرده یا به هر نحو آسیب دیده ، شوند.

 

فایل PDFدستور العما الزامی نصب اسپرینکلر را از اینجا دانلود کنید.